CÁC GIAI ĐOẠN TIẾN TRIỂN CỦA ALZHEIMER: TỪ NHỮNG “TÍN HIỆU” MƠ HỒ ĐẾN SUY GIẢM CHỨC NĂNG NGHIÊM TRỌNG

Bệnh Alzheimer không chỉ là sự suy giảm trí nhớ thông thường do tuổi tác; đó là một bệnh lý thoái hóa thần kinh tiến triển liên quan đến sự tích tụ các mảng bám Amyloid-beta và đám rối sợi Tau trong não. Việc nhận diện sớm các biểu hiện vật lý và hành vi không chỉ giúp can thiệp kịp thời mà còn đóng vai trò quyết định trong việc quản lý và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

1. Giai đoạn Tiền sa sút trí tuệ (Pre-dementia): Những dấu hiệu khởi phát

Ở giai đoạn này, các triệu chứng thường bị nhầm lẫn với sự lão hóa tự nhiên hoặc căng thẳng. Tuy nhiên, sự khác biệt nằm ở tính chất lặp lại và sự suy giảm dần các chức năng nhận thức:

• Khiếm khuyết trí nhớ ngắn hạn: Khó khăn trong việc ghi nhớ các sự kiện vừa xảy ra hoặc tiếp nhận thông tin mới.
• Suy giảm chức năng điều hành: Giảm khả năng lập kế hoạch, tư duy trừu tượng hoặc quản lý tài chính cá nhân.
• Thay đổi tâm trạng nhẹ: Xuất hiện trạng thái thờ ơ, thiếu hứng thú với các sở thích trước đây.

2. Giai đoạn Nhẹ đến Trung bình: Sự xâm lấn của các triệu chứng lâm sàng

Khi sự tổn thương lan rộng trong vỏ não, các biểu hiện bắt đầu tác động trực tiếp đến khả năng giao tiếp và vận động:

• Rối loạn ngôn ngữ (Aphasia): Người bệnh bắt đầu gặp khó khăn trong việc tìm từ ngữ, vốn từ vựng giảm sút và mất dần khả năng viết/đọc trôi chảy.
• Mất khả năng thực hiện (Apraxia): Các vấn đề về phối hợp vận động bắt đầu xuất hiện. Người bệnh có thể gặp khó khăn khi thực hiện các thao tác quen thuộc như cài cúc áo hoặc sử dụng dụng cụ ăn uống.
• Mất nhận thức (Agnosia): Quên các sự kiện trong quá khứ hoặc bắt đầu không nhận diện được các đồ vật quen thuộc.

3. Giai đoạn Nặng: Sự phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống chăm sóc

Đây là giai đoạn các neuron thần kinh bị tổn thương diện rộng, dẫn đến sự mất mát gần như hoàn toàn các chức năng sống:

• Hành vi và tâm thần: Xuất hiện tình trạng lang thang, ảo giác, cáu kỉnh hoặc hung hăng do mất khả năng kiểm soát cảm xúc.
• Suy giảm vận động trầm trọng: Cơ bắp teo dần, đi lại khó khăn, dễ té ngã và cuối cùng là nằm liệt giường.
• Mất khả năng giao tiếp: Ngôn ngữ chỉ còn lại các cụm từ đơn lẻ hoặc mất hoàn toàn tiếng nói. Người bệnh cần sự hỗ trợ 24/7 cho các nhu cầu cơ bản nhất như ăn uống và vệ sinh cá nhân.

Tầm quan trọng của việc chẩn đoán và can thiệp sớm

Nhận diện sớm “tín hiệu” từ người thân giúp gia đình có thời gian chuẩn bị lộ trình chăm sóc tốt hơn và tiếp cận các phương pháp điều trị làm chậm tiến trình bệnh. Tại DOIT Scientific, chúng tôi cam kết đồng hành cùng bạn trong việc nâng cao nhận thức và cung cấp các giải pháp khoa học trong việc theo dõi sức khỏe não bộ.