[CHIẾN LƯỢC] KHỦNG HOẢNG ALZHEIMER: THÁCH THỨC Y TẾ VÀ GÁNH NẶNG KINH TẾ TOÀN CẦU

Bệnh Alzheimer (AD) từ lâu đã không còn là câu chuyện riêng lẻ của mỗi gia đình. Nhìn từ lăng kính vĩ mô, đây là một cuộc khủng hoảng y tế công cộng đang âm thầm đe dọa sự ổn định của hệ thống y tế và kinh tế toàn cầu. Tại DOIT Scientific, chúng tôi nhận diện Alzheimer là một “đại dịch thầm lặng” đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc vào công nghệ chẩn đoán sớm để giảm thiểu thiệt hại xã hội.

1. Những con số “biết nói” về gánh nặng tử vong

Alzheimer hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu nhưng lại ít được đầu tư tương xứng so với các bệnh lý khác.

• Tỷ lệ tử vong nghịch lý: Trong khi y học hiện đại đã giúp giảm tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch xuống 7.8% (giai đoạn 2000-2018), thì tỷ lệ tử vong do Alzheimer lại tăng vọt tới 146%.
• Mối đe dọa lớn hơn ung thư: Thống kê chỉ ra rằng, cứ 3 người cao tuổi thì có 1 người tử vong vì Alzheimer hoặc các dạng sa sút trí tuệ khác. Con số này thậm chí còn lớn hơn số ca tử vong do ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt cộng lại.

2. Thách thức đối với hệ thống y tế và kinh tế

Tác động của Alzheimer lan rộng từ ngân sách quốc gia đến túi tiền của từng hộ gia đình:

• Chi phí chăm sóc khổng lồ: Năm 2020, chi phí điều trị sa sút trí tuệ toàn cầu đã tiêu tốn hàng trăm tỷ USD. Dự kiến đến năm 2050, con số này có thể chạm mốc 1.1 nghìn tỷ USD, tạo ra áp lực tài chính chưa từng có.
• Sự chưa sẵn sàng của hệ thống: Khoảng 50% chuyên gia y tế lo ngại rằng cơ sở hạ tầng hiện tại không đủ khả năng ứng phó với tốc độ gia tăng nhanh chóng của bệnh nhân Alzheimer trong thập kỷ tới.

3. Gánh nặng vô hình: Những người chăm sóc không lương

Một phần lớn chi phí của bệnh Alzheimer không nằm ở hóa đơn bệnh viện, mà nằm ở sức lao động của cộng đồng. Ước tính có hàng chục triệu người đang phải đảm nhận vai trò chăm sóc bệnh nhân Alzheimer mà không có thu nhập, gây ra sự sụt giảm năng suất lao động xã hội và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tâm thần của người chăm sóc.

4. Chẩn đoán sớm: Giải pháp giảm thiểu gánh nặng kinh tế

Tại sao chúng ta phải hành động ngay bây giờ? Khoa học chứng minh rằng, việc chẩn đoán sớm thông qua các Dấu ấn sinh học (Biomarkers) giúp:

1. Tiết kiệm chi phí: Can thiệp sớm giúp giảm tỉ lệ nhập viện và trì hoãn thời gian người bệnh phải phụ thuộc hoàn toàn vào dịch vụ chăm sóc nội trú đắt đỏ.
2. Cải thiện chất lượng sống: Giúp người bệnh duy trì khả năng tự chủ lâu hơn, giảm áp lực lên người thân và gia đình.
3. Chuẩn bị lộ trình: Giúp xã hội và gia đình có sự chuẩn bị tốt nhất về cả tài chính lẫn tâm lý.

Lời kết: Alzheimer là một thách thức lớn, nhưng chúng ta có thể kiểm soát nếu có sự chuẩn bị từ sớm bằng các bằng chứng khoa học chính xác. Đã đến lúc xem việc sàng lọc sức khỏe não bộ là một phần tất yếu của quản lý sức khỏe hiện đại.